Matcha là gì? Matcha và bột trà xanh có gì khác nhau?

Matcha là bột trà xanh truyền thống của Nhật Bản, nổi bật với màu xanh tươi đặc trưng, hương vị thanh nhẹ và nhiều lợi ích cho sức khỏe. Trong những năm gần đây, matcha trở thành thức uống được nhiều người quan tâm trên toàn thế giới, không chỉ trong đồ uống mà còn trong ẩm thực và các món tráng miệng. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ matcha là gì, được làm từ đâu và khác gì với bột trà xanh thông thường. Trong bài viết này, Kamereo sẽ giúp bạn tìm hiểu nguồn gốc của matcha, quy trình trồng và chế biến, sự khác biệt giữa matcha và bột trà xanh, các loại matcha phổ biến cũng như lợi ích sức khỏe của loại trà này. 

Matcha là gì?

Matcha là loại trà xanh dạng bột truyền thống của Nhật Bản, được nghiền mịn từ những lá trà xanh non. Điểm đặc biệt của matcha nằm ở quy trình trồng và chế biến khá công phu. Trước khi thu hoạch khoảng vài tuần, các vườn trà thường được che bớt ánh sáng tự nhiên. Điều này giúp lá trà tăng hàm lượng chlorophyll và L-theanine, đồng thời tạo nên màu xanh đậm đặc trưng và hương vị dịu hơn.

Sau khi thu hoạch, lá trà được hấp nhanh để giữ màu và dưỡng chất, rồi sấy khô và tách bỏ phần gân lá. Phần lá còn lại, gọi là tencha, sau đó được nghiền chậm bằng cối đá truyền thống để tạo thành lớp bột cực mịn. Nhờ quy trình này, matcha giữ được màu xanh tươi, kết cấu mịn và hương vị đặc trưng mà ít loại trà nào có được.

Về hương vị, matcha thường có vị hơi đắng nhẹ, xen lẫn cảm giác thanh mát và hậu vị tự nhiên của lá trà. Khi pha đúng cách, matcha mang đến cảm giác vừa tươi mát vừa đậm đà, khác biệt so với trà xanh thông thường. Đây cũng là lý do matcha được sử dụng phổ biến trong nhiều món đồ uống và món tráng miệng hiện nay.

Không chỉ đơn thuần là một loại đồ uống, matcha còn gắn liền với văn hóa trà đạo Nhật Bản (Chanoyu) – một nghi thức thưởng trà mang đậm tính thiền định và nghệ thuật. Trong trà đạo, matcha được đánh với nước nóng bằng chổi tre để tạo lớp bọt mịn, thể hiện sự tinh tế, tĩnh tại và tôn trọng trong cách thưởng trà. Chính vì vậy, matcha không chỉ được xem là một loại trà mà còn là biểu tượng của văn hóa và triết lý sống của người Nhật.

Nguồn gốc của Matcha

Matcha có lịch sử gắn liền với sự phát triển của trà xanh ở Đông Á. Từ khoảng thế kỷ 7-10, tại Trung Quốc, lá trà thường được hấp và nén thành bánh để bảo quản và sử dụng. Đến năm 1191, nhà sư Nhật Bản Eisai mang hạt giống trà cùng phương pháp uống trà từ Trung Quốc về Nhật Bản và trồng tại Kyoto. Từ đó, người Nhật tiếp tục phát triển các kỹ thuật trồng và chế biến trà, trong đó có phương pháp che bóng cây trà trước khi thu hoạch để tạo ra nguyên liệu làm matcha.

Ban đầu, matcha được sử dụng trong các nghi lễ của Thiền tông. Về sau, loại trà này trở nên phổ biến trong giới quý tộc và samurai, và dần trở thành thức uống quan trọng trong trà đạo Nhật Bản.

Matcha và bột trà xanh có gì khác nhau?

Mặc dù matcha và bột trà xanh đều có nguồn gốc từ lá của cây trà Camellia sinensis, nhưng hai loại này khác nhau khá rõ về cách trồng, quy trình sản xuất, hương vị, kết cấu và hàm lượng dinh dưỡng. 

Matcha được sản xuất theo phương pháp tỉ mỉ hơn, cho ra loại bột trà mịn, màu xanh sáng và giàu dưỡng chất. Trong khi đó, bột trà xanh được chế biến đơn giản hơn nên có giá thành rẻ và giá trị dinh dưỡng thấp hơn.

Sự khác biệt trong cách trồng

Sự khác nhau giữa matcha và bột trà xanh bắt đầu ngay từ giai đoạn trồng cây trà. Phương pháp canh tác và điều kiện ánh sáng trong quá trình sinh trưởng ảnh hưởng trực tiếp đến màu sắc, hương vị và hàm lượng dưỡng chất của lá trà.

Matcha	Bột trà xanh
- Cây trà dùng để làm matcha được che phủ khỏi ánh sáng mặt trời trong khoảng 3 tuần trước khi thu hoạch.  - Việc giảm lượng ánh sáng giúp lá trà điều chỉnh quá trình quang hợp, từ đó giúp tăng hàm lượng chlorophyll, L-theanine và các axit amin tạo nên màu xanh đậm đặc trưng. - Nhờ vậy, lá trà dùng cho matcha thường có màu xanh tươi và chứa nhiều dưỡng chất hơn.	- Ngược lại, bột trà xanh thông thường được thu hoạch từ các lá trà trồng hoàn toàn dưới ánh nắng tự nhiên.  - Lá trà phát triển theo cách tự nhiên nên màu thường xanh nhạt hoặc hơi ngả nâu. - Điều này cũng khiến hàm lượng chlorophyll và một số dưỡng chất thấp hơn so với matcha.

Sự khác biệt trong quy trình thu hoạch và chế biến

Sau khi thu hoạch, lá trà sẽ trải qua những quy trình xử lý khác nhau tùy theo mục đích sản xuất. Chính sự khác biệt trong cách thu hoạch, xử lý và nghiền lá trà đã tạo nên hai loại bột trà có chất lượng và đặc điểm riêng biệt.

Matcha	Bột trà xanh
Quy trình sản xuất matcha khá công phu: 1. Lá trà được thu hoạch bằng tay và chọn lọc kỹ. 2. Cuống và gân lá được loại bỏ. Phần lá còn lại gọi là tencha. 3. Tencha được nghiền chậm bằng cối đá granit để tạo thành bột siêu mịn. Quy trình nghiền bằng đá giúp bột không bị sinh nhiệt, giữ được màu xanh tự nhiên và kết cấu mịn.	Quy trình sản xuất bột trà xanh đơn giản hơn: 1. Lá và búp trà được thu hoạch hàng loạt bằng máy cắt. 2. Sau đó sấy khô bằng nhiệt. 3. Cuối cùng nghiền bằng máy công nghiệp. Do không loại bỏ gân lá và cuống nên bột trà xanh thường thô hơn và chất lượng thấp hơn.

Sự khác biệt về kết cấu, màu sắc và hương vị

Những khác biệt trong cách trồng và chế biến cũng thể hiện rõ ràng qua hình dạng, màu sắc và hương vị của bột trà. Đây là những yếu tố giúp người dùng dễ dàng phân biệt matcha với bột trà xanh thông thường.

	Matcha	Bột trà xanh
Kết cấu	- Bột rất mịn và nhẹ - Tan hoàn toàn trong nước	- Hạt bột to và hơi thô - Khi pha không tan hoàn toàn, dễ lợn cợn
Màu sắc	Màu xanh sáng, tươi	Màu xanh sẫm hoặc hơi vàng
Hương vị	- Vị đậm hơn - Ban đầu hơi đắng nhẹ sau đó có hậu vị ngọt và thanh - Hương thơm tươi mát, dịu	- Vị chát rõ hơn - Ít hậu vị ngọt - Hương thơm nhẹ và kém tinh tế hơn.

Sự khác biệt về hàm lượng dinh dưỡng

Không chỉ khác nhau về hình thức và hương vị, matcha và bột trà xanh còn có sự chênh lệch đáng kể về giá trị dinh dưỡng. Điều này chủ yếu đến từ phương pháp canh tác và cách sử dụng lá trà khi pha uống.

	Matcha	Bột trà xanh
Chất chống oxy hóa:  Catechins là nhóm chất chống oxy hóa mạnh có trong trà, giúp tăng cường trao đổi chất, hỗ trợ sức bền của cơ thể và giảm các gốc tự do	khoảng 134 mg	khoảng 63 mg
Tannin (Polyphenols):  Nhóm vi chất có nguồn gốc thực vật góp phần tạo nên vị chát đặc trưng của trà và mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe.	khoảng 99 mg	khoảng 7 mg
Axit amin: Một trong những axit amin nổi bật trong trà là L-theanine, giúp cơ thể có cảm giác tỉnh táo nhưng vẫn thư giãn, đồng thời được cho là hỗ trợ khả năng tập trung, trí nhớ và sự sáng tạo.	khoảng 45 mg	khoảng 3 mg
Caffeine	khoảng 280 mg caffeine	khoảng 48 mg

Sự khác biệt về giá thành

Do quy trình sản xuất phức tạp và yêu cầu kỹ thuật cao, matcha thường có giá thành cao hơn đáng kể so với bột trà xanh.

Matcha	Bột trà xanh
Giá dao động từ 1.000.000 đến 6.000.000 VND/kg (tùy loại và chất lượng)	Thường rẻ hơn nhiều, giá dao động khoảng từ 200.000 đến 500.000 VND/kg (tùy loại)

Các loại Matcha phổ biến

Matcha trên thị trường không chỉ có một loại duy nhất mà được phân chia thành nhiều cấp độ chất lượng khác nhau tùy theo độ tuổi của lá trà, thời điểm thu hoạch và mục đích sử dụng. Mỗi loại matcha sẽ có màu sắc, hương vị và ứng dụng riêng, từ dùng trong trà đạo truyền thống đến chế biến đồ uống, món tráng miệng hoặc sản xuất thực phẩm. Dưới đây là một số loại matcha phổ biến:

• Ceremonial Grade Matcha: Đây là loại matcha cao cấp nhất, thường dùng trong trà đạo Nhật Bản. Được làm từ lá trà non nhất nên có màu xanh sáng, vị thanh và ít đắng, thường uống trực tiếp với nước nóng.
• Premium Grade Matcha: Loại matcha chất lượng cao, phù hợp uống hằng ngày. Vẫn được làm từ lá trà non, có hương vị đậm hơn ceremonial grade và có thể dùng để uống hoặc chế biến món ăn.
• Culinary Grade Matcha: Matcha dùng trong nấu ăn và làm bánh. Được làm từ lá trà già hơn nên vị đậm và hơi đắng, màu xanh đậm. Thường dùng trong bánh, latte, sinh tố hoặc món tráng miệng.
• Industrial Grade Matcha: Loại matcha chất lượng thấp, thường dùng trong sản xuất thực phẩm công nghiệp. Màu sắc và hương vị thường không đồng đều.
• Organic Matcha: Matcha trồng theo phương pháp hữu cơ, không dùng hóa chất hay thuốc trừ sâu. Organic matcha có thể thuộc nhiều cấp chất lượng khác nhau như ceremonial, premium hoặc culinary.

Lợi ích sức khỏe của Matcha

Matcha không chỉ là một loại trà truyền thống mà còn được xem là thực phẩm giàu dinh dưỡng nhờ chứa nhiều hợp chất có lợi cho cơ thể. Dưới đây là một số lợi ích sức khỏe nổi bật của matcha.

• Giàu chất chống oxy hóa: Matcha chứa nhiều catechins – nhóm chất chống oxy hóa mạnh giúp trung hòa các gốc tự do trong cơ thể. Nhờ đó, matcha có thể giúp giảm tổn thương tế bào và hỗ trợ phòng ngừa một số bệnh mãn tính.
• Tăng cường hoạt động của não: Matcha chứa caffeine và L-theanine, hai hợp chất có thể giúp cải thiện sự tập trung, trí nhớ và tốc độ phản xạ. Sự kết hợp này giúp cơ thể tỉnh táo nhưng không gây cảm giác bồn chồn như khi uống nhiều cà phê.
• Có thể giúp giảm nguy cơ ung thư: Matcha chứa EGCG (epigallocatechin gallate) – một loại catechin có khả năng ức chế sự phát triển của tế bào ung thư trong một số nghiên cứu trong phòng thí nghiệm và trên động vật.
• Tốt cho sức khỏe tim mạch: Một số nghiên cứu cho thấy các hợp chất trong trà xanh và matcha có thể giúp giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch và hỗ trợ kiểm soát huyết áp.
• Hỗ trợ kiểm soát cân nặng: Các hợp chất trong trà xanh có thể giúp tăng cường trao đổi chất và thúc đẩy quá trình đốt cháy chất béo, từ đó hỗ trợ quá trình giảm cân khi kết hợp với chế độ ăn uống và vận động hợp lý.
• Dễ bổ sung vào chế độ ăn uống: Matcha rất dễ sử dụng. Ngoài pha trà truyền thống, bạn còn có thể kết hợp matcha vào latte, sinh tố, món tráng miệng hoặc nhiều công thức khác, giúp bổ sung dưỡng chất một cách linh hoạt.

Nhập matcha sỉ giá tốt, chuẩn Nhật tại Kamereo cho quán cà phê

Kamereo cung cấp bột matcha Nhật Bản chính hãng từ thương hiệu ITOEN – một trong những thương hiệu trà từ Nhật Bản nổi tiếng với lịch sử lâu đời và tiêu chuẩn chất lượng cao. Matcha ITOEN được sản xuất từ lá trà xanh chọn lọc, có màu xanh tươi tự nhiên, bột mịn và hương vị trà đậm đặc trưng, phù hợp để pha các loại đồ uống như matcha latte, matcha đá xay hoặc sử dụng trong làm bánh và các món tráng miệng.

Bên cạnh việc cung cấp nguyên liệu chất lượng, Kamereo còn là ứng dụng cung cấp thực phẩm sỉ giúp tối ưu quy trình thu mua cho quán cà phê và nhà hàng. Khách hàng có thể đặt hàng tiện lợi mọi lúc mọi nơi với hơn 2000+ nguyên liệu cần thiết cho hoạt động kinh doanh chỉ trên một nền tảng duy nhất. Với Kamereo bạn có thể quản lý đơn hàng dễ dàng và tiết kiệm thời gian thay vì phải làm việc với nhiều nhà cung cấp khác nhau như các mô hình truyền thống.

Các sản phẩm tại Kamereo đều được kiểm soát chất lượng nghiêm ngặt qua quy trình kiểm định 4 lớp, giúp đảm bảo nguyên liệu đạt tiêu chuẩn trước khi đến tay khách hàng. Nhờ đó, các quán cà phê và nhà hàng có thể giảm thiểu chi phí ẩn do thất thoát hoặc nguyên liệu không đạt chất lượng, góp phần tối ưu chi phí vận hành.

Ngoài ra, Kamereo mang đến dịch vụ giao hàng nhanh, đúng và đủ, hỗ trợ nhận đơn đến 12h đêm và giao hàng từ 6h sáng, giúp các quán chủ động nguồn nguyên liệu mỗi ngày. Đặc biệt, Kamereo hỗ trợ xuất hóa đơn 100% trong ngày, kể cả cuối tuần và ngày lễ, giúp doanh nghiệp F&B thuận tiện hơn trong việc quản lý chi phí và kế toán.

Nhập matcha tại Kamereo cho quán cà phê, tiệm bánh và doanh nghiệp F&B, để tạo ra các món đồ uống và món ăn có màu sắc đẹp, hương vị ổn định và tối ưu quy trình thu mua ngay hôm nay!

Câu hỏi thường gặp

Matcha làm từ gì?

Matcha được làm từ lá trà xanh non của cây Camellia sinensis. Lá trà được trồng dưới bóng râm, sau đó sấy khô, loại bỏ gân lá và nghiền mịn thành bột.

Matcha có vị gì?

Matcha có vị hơi đắng nhẹ lúc đầu, sau đó để lại hậu vị ngọt và thanh mát. Hương thơm dịu và đặc trưng của lá trà.

Uống nhiều matcha có tốt không?

Matcha tốt cho sức khỏe nhưng không nên uống quá nhiều vì chứa caffeine. Tốt nhất chỉ nên uống 1–2 ly mỗi ngày để tránh mất ngủ hoặc tăng nhịp tim.

Bột trà xanh và matcha có gì khác nhau?

Bột trà xanh và matcha đều được làm từ lá trà của cây Camellia sinensis, nhưng khác nhau về cách trồng và chế biến. Matcha được trồng dưới bóng râm trước khi thu hoạch, sau đó loại bỏ gân lá và nghiền bằng cối đá nên bột rất mịn, màu xanh sáng và giàu dưỡng chất. Trong khi đó, bột trà xanh thường trồng dưới ánh nắng tự nhiên và nghiền bằng máy công nghiệp, nên bột thô hơn, màu xanh sẫm, vị chát hơn và hàm lượng dinh dưỡng thấp hơn so với matcha.

Matcha latte là gì?

Matcha latte là thức uống được pha từ bột matcha, nước và sữa. Bột matcha được hòa với nước nóng trước, sau đó thêm sữa để tạo vị béo và dễ uống hơn.

Tổng kết

Matcha không chỉ là một loại trà xanh dạng bột mà còn là biểu tượng của văn hóa trà Nhật Bản với quy trình trồng và chế biến đặc biệt. Qua bài viết này, bạn đã hiểu rõ matcha là gì, nguồn gốc của matcha, sự khác biệt giữa matcha và bột trà xanh, các loại matcha phổ biến cũng như những lợi ích sức khỏe của matcha. Truy cập ngay vào chuyên mục Ẩm thực và Đời sống để khám phá thêm nhiều kiến thức hữu ích, cập nhật xu hướng ẩm thực mới và tìm hiểu những nguyên liệu chất lượng đang được sử dụng phổ biến hiện nay.